{"id":1444,"date":"2025-02-18T13:24:15","date_gmt":"2025-02-18T09:24:15","guid":{"rendered":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/?p=1444"},"modified":"2025-02-18T13:25:21","modified_gmt":"2025-02-18T09:25:21","slug":"ssl-sertifikati-saytin-t%c9%99hluk%c9%99sizliyi-v%c9%99-istifad%c9%99cil%c9%99r%c9%99-z%c9%99man%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/?p=1444","title":{"rendered":"SSL sertifikat\u0131: Sayt\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 z\u0259man\u0259t"},"content":{"rendered":"\n<p>Son vaxtlar brauzerl\u0259rin HTTP il\u0259 qorunmayan ba\u011flant\u0131 istifad\u0259 ed\u0259n saytlarla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259ti s\u0259rtl\u0259\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi bel\u0259 bir sayta ke\u00e7\u0259rk\u0259n, istifad\u0259\u00e7i &#8220;Sizin \u0259laq\u0259niz qorunmur&#8221; s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ba\u015flayan bir mesaj g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki HTTP il\u0259 m\u0259lumat \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si istifad\u0259\u00e7iy\u0259 saytla i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n istifad\u0259 olunan \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n (o c\u00fcml\u0259d\u0259n bank kartlar\u0131, hesablar bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n) qorunmas\u0131 z\u0259man\u0259ti vermir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 sayt sahibl\u0259ri n\u0259 etm\u0259lidir? Cavab sad\u0259dir \u2013 SSL sertifikat\u0131 qo\u015fmaq, sayt\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259siz HTTPS protokoluna ke\u00e7irm\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>SSL v\u0259 ya Secure Sockets Layer (\u0130ngilisc\u0259d\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 &#8220;Qorunmu\u015f Soketl\u0259r S\u0259viyy\u0259si&#8221;) \u2013 bu, m\u0259lumatlar\u0131n \u015fifr\u0259l\u0259ndiyi bir protokoldur. Bu da o dem\u0259kdir ki, bel\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 yaln\u0131z m\u00fc\u0259yy\u0259n bir a\u00e7ar oldu\u011fu halda \u015fifrd\u0259n a\u00e7maq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. SSL protokolu il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn SSL sertifikat\u0131 laz\u0131md\u0131r, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 siz\u0259 CREATIVE \u015firk\u0259ti k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dey\u0259 bil\u0259rik ki, SSL sertifikat\u0131 \u2013 sayt\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015fifr\u0259l\u0259nmi\u015f imzas\u0131d\u0131r v\u0259 bu imza \u00f6z\u00fcnd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 ehtiva ed\u0259 bil\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Domenin sahibinin m\u0259lumatlar\u0131 \u2013 h\u00fcquqi \u015f\u0259xs v\u0259 onun fiziki yerl\u0259\u015fdiyi yer<\/li>\n\n\n\n<li>Domenin ad\u0131, hans\u0131nda ki bu sertifikat t\u0259sdiql\u0259nib<\/li>\n\n\n\n<li>Domenin m\u0259nsubiyy\u0259tinin yoxlanmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat<\/li>\n\n\n\n<li>H\u0259m\u00e7inin, t\u0259chizat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259t v\u0259 sertifikat\u0131n etibarl\u0131l\u0131q m\u00fcdd\u0259ti haqq\u0131nda m\u0259lumatlar<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>SSL sertifikat\u0131 istifad\u0259 ed\u0259n saytlar brauzerl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n etibarl\u0131 kimi i\u015far\u0259l\u0259nir. M\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v SSL sertifikatlar\u0131 m\u00f6vcuddur: domen yoxlamal\u0131 sertifikatlar, t\u0259\u015fkilat yoxlamal\u0131 sertifikatlar v\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f yoxlama sertifikatlar\u0131. Sertifikat\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 qo\u015fulmas\u0131ndan ba\u015fqa, sayt\u0131 Yandex v\u0259 ya Google axtar\u0131\u015f m\u00fch\u0259rrikl\u0259rinin idar\u0259etm\u0259 panelind\u0259 d\u0259 konfiqurasiya etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bizim \u015firk\u0259timiz, HTTPS-\u0259 ke\u00e7m\u0259kd\u0259 trafik itkisinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s niy\u0259 kims\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259liyik? \u018fslind\u0259, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259r \u015fey kifay\u0259t q\u0259d\u0259r sad\u0259dir \u2013 HTTPS \u00fcz\u0259rind\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u0259laq\u0259 qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 olaraq:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>SSL sertifikat\u0131 al\u0131b qura\u015fd\u0131rmaq<\/li>\n\n\n\n<li>Yeni domen\u0259 301 redirect (yenid\u0259n y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259) etm\u0259k<\/li>\n\n\n\n<li>Sayt\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 SSL sertifikat\u0131n\u0131n etibarl\u0131 kimi g\u00f6st\u0259rildiyin\u0259 \u0259min olmaq<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Amma \u0259slind\u0259 bu o q\u0259d\u0259r d\u0259 sad\u0259 deyil. Axtar\u0131\u015f sisteml\u0259ri HTTP v\u0259 HTTPS istifad\u0259 ed\u0259n saytlar\u0131 tamamil\u0259 f\u0259rqli saytlar kimi q\u0259bul edir. HTTPS-\u0259 ke\u00e7id zaman\u0131 bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 trafik itkisi riski var, \u00e7\u00fcnki &#8220;yeni&#8221; sayt axtar\u0131\u015f m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 tan\u0131nm\u0131r, k\u00f6hn\u0259 sayt is\u0259 art\u0131q m\u00f6vcud deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>HTTPS il\u0259 \u0259laq\u0259li linkl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t Sitemap XML fayl\u0131 yaratmaq<\/li>\n\n\n\n<li>Robots.txt fayl\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259k (Host v\u0259 Sitemap direktivl\u0259ri)<\/li>\n\n\n\n<li>Yandex Vebmeynster\u0259 k\u00f6hn\u0259 sayt\u0131 v\u0259 yeni HTTPS domenini \u0259lav\u0259 etm\u0259k. K\u00f6hn\u0259 saytda sayt\u0131n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k, yeni saytda is\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Sitemap XML fayl\u0131n\u0131 \u0259lav\u0259 etm\u0259k<\/li>\n\n\n\n<li>Google Search Console-da yeni sayt\u0131 v\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Sitemap XML fayl\u0131n\u0131 \u0259lav\u0259 etm\u0259k<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u0130ndi SSL v\u0259 HTTPS protokollar\u0131 haqq\u0131nda daha \u00e7ox bilirsiniz v\u0259 sayt\u0131n HTTP-d\u0259n HTTPS-\u0259 ke\u00e7idind\u0259n qorxmaq laz\u0131m deyil, \u00e7\u00fcnki biz SSL-l\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas m\u0259qamlar\u0131 izah etdik ki, sayt sahibl\u0259ri \u00f6z saytlar\u0131n\u0131 istifad\u0259\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz etsinl\u0259r v\u0259 onun effektiv i\u015fl\u0259m\u0259sini t\u0259min etsinl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259 ya biz\u0259 k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bil\u0259rsiniz, biz\u0259 m\u00fcraci\u0259t formas\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k v\u0259 ya telefonla \u0259laq\u0259 saxlayaraq. SSL sertifikatlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n qura\u015fd\u0131r\u0131lma \u00fcsullar\u0131 haqq\u0131nda daha \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat\u0131 SSL sertifikat\u0131 s\u0259hif\u0259sind\u0259n \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son vaxtlar brauzerl\u0259rin HTTP il\u0259 qorunmayan ba\u011flant\u0131 istifad\u0259 ed\u0259n saytlarla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259ti s\u0259rtl\u0259\u015fib. \u0130ndi bel\u0259 bir sayta ke\u00e7\u0259rk\u0259n, istifad\u0259\u00e7i &#8220;Sizin \u0259laq\u0259niz qorunmur&#8221; s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ba\u015flayan bir mesaj g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki HTTP il\u0259 m\u0259lumat \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si istifad\u0259\u00e7iy\u0259 saytla i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n istifad\u0259 olunan \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n (o c\u00fcml\u0259d\u0259n bank kartlar\u0131, hesablar bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n) qorunmas\u0131 z\u0259man\u0259ti vermir. Bel\u0259 sayt sahibl\u0259ri n\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1446,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-1444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bloq"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1444"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1445,"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1444\/revisions\/1445"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/saytlarinhazirlanmasi.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}